محمد عبد الله عنان ( مترجم : عبد المحمد آيتى )
289
تاريخ دولت اسلامى در اندلس ( فارسي )
تقسيم كرد . سرقسطه و اعمال آن را به پسر بزرگتر يوسف المؤتمن داد و لارده و منتشون و طرطوشه و دانيه را به پسر كوچك خود منذر سپرد . المقتدر بن هود يكى از بزرگترين امراى طوايف بود . الحجارى در المسهب او را عميد بنى هود و عظيم و كريم ايشان مىخواند . با آنكه زندگى سياسىاش آلوده به اعمال ناپسند و صفات نكوهيده بود عارى از برخى فضايل نبود . دربارش كه يكى از بزرگترين و پرشكوهترين قصرهاى ملوك الطوايف بود جايگاه مشهورترين علما و دبيران زمان خود بود . از جملهء اين گروه يكى وزيرش ابو المطرف بن الدباغ و وزير و كاتب او يهودى مسلمان شده ابو الفضل بن حسداى الاسلامى السرقسطى بود و هردو در بلاغت و ادب از اعلام عصر بهشمار مىآمدند . المقتدر نيز خود از علماى عصر خويش بود . به فلسفه و رياضيات و علم فلك شوقى وافر داشت . « 21 » خود نيز كتابى در فلسفه و رياضيات نوشت . قصر او موسوم به قصر الجعفريه - منسوب به كنيهء او ابو جعفر - از بزرگترين و باشكوهترين قصرهاى شاهانه در آن عصر بود . در تاريخ هنر اسلامى به « دار السرور » اشتهار دارد . ديوارهاى تالار عظيم آن منقش به نقشهاى بديع زرين بود . آن را تالار زرين يا مجلس الذهب مىناميدند . بناكنندهء آن المقتدر در وصف اين قصر گويد : قصر السرور و مجلس الذهب * بكما بلغت نهاية الطرب لو لم يجز ملكى خلافكما * كانت لدى كفاية الارب چون سرقسطه به دست اسپانياييها افتاد اين قصر زيبا نيز چهره ديگرگون كرد و در آن تصرفات و تغييرات بسيارى روى داد . بسيارى از زيباييها و نقشونگارهاى عربى را محو كردند . بقاياى ويرانهء آن هنوز در وسط شهر سرقسطه به نام قصر الجعفرى airefajlA oicalaP تا امروز باقى است . ما در خلال ديدارمان از سرقسطه آن را ديديم . از بناى اسلامى آن جز بقايايى درهم ريخته از مسجد سابق چيزى برجاى نمانده است .
--> ( 21 ) . . 282 . p , . dibI : ladiP . M . R ; 361 . p , III . V , . tsiH : yzoD